داروخانه شبانه روزی پاستورداروخانه شبانه روزی پاستور


پسوريازيس يا صدفک

پسوريازيس يک بيماري پوستي است که از هر چند وقت يکبار شعله ور ميشود. اغلب مي توان با کرمها و پمادهاي مختلف تکه هاي پسوريازيس را از بين برد يا کم کرد. نور درماني مخصوص يا داروهاي قوي گزينه هاي درماني براي موارد شديد در صورتي که کرمها و پمادها به خوبي عمل نکرده اند هستند.

پسوريازيس چيست؟

پسوريازيس يک مشکل رايج است که در آن پوست ملتهب ميشود. به صورت تکه هاي (پلاکها) قرمز و پوسته پوسته ظاهر ميشود. اگر مبتلا به پسوريازيس شديد اين بيماري مي آيد و مي رود. شعله ور شدن مجدد آن در هر زماني ممکن است. توالي اوج گيري متفاوت است. ممکن است پسوريازيس براي مدتي طولاني دوباره عود نکند. با اين وجود، در برخي افراد خيلي زود به زود دوباره ظاهر ميشود. علت عفوني ندارد. به ديگران منتقل نميشود و سرطان زا نيست.

ژشدت پسوريازيس بسيار متفاوت است. در برخي خفيف بوده و فقط چند تکه ايجاد مي کند و به زحمت قابل توجه هستند. در برخي ديگر، تکه هاي بسيار با اندازه هاي مختلف ايجاد ميشوند. در افراد بسياري شدت چيزي بين اين دو است.

انواع پسوريازيس

پسوريازيس انواع مختلفي دارد. با اين وجود، پسوريازيس پلاکي مزمن (که در زير توضيح داده شده است) رايج ترين نوع آن است.

پسوريازيس پلاکي مزمن

از هر 10 نفر بين 8 تا 9 نفر از مبتلايان به پسوريازيس، از نوع پلاکي مزمن هستند. بثورات تشکيل شده است از تکه هايي بر روي پوست که پلاک ناميده ميشوند. اين تصوير پلاکهاي پسوريازيس را در کنار پوست طبيعي نشان مي دهد.

هر پلاک معمولا صورتي يا قرمز رنگ با فلسهايي سفيد-نقره اي است که زبر هستند. اغلب بين حاشيه يک پلاک و پوست طبيعي مرز مشخصي وجود دارد.

بالاي ابروها و زانوها، کف سر و قسمت تحتاني پشت بيشتر تحت تاثير قرار مي گيرند. با اين وجود، پلاکها ممکن است در هر جايي بر روي پوست ظاهر شوند. معمولا بر روي صورت ايجاد نميشوند.

گستردگي بثورات بين افراد مختلف متفاوت است و حتي در يک فرد نيز ممکن است از زماني تا زمان ديگر متفاوت باشد. برخي در زمان شعله ور شدن پسوريازيس فقط چند پلاک يک سانتي يا بيشتر دارند. برخي بثورات گسترده تر با پلاکهاي بزرگ با چند سانتي متر پهنا دارند. گاهي پلاکهاي کوچکي که در کنار هم قرار دارند با هم ادغام شده و يک پلاک بزرگتر را شکل ميدهند. پسوريازيس پلاکي مزمن مي تواند خارش داشته باشد اما اغلب زياد ايجاد ناراحتي نمي کند.

پسوريازيس پلاکي مزمن دو نوع دارد:

پسوريازيس کف سر: حدود نيمي از افراد مبتلا به پسوريازيس پلاکي مزمن در بدن، در سر نيز اين پلاکها را دارند. با اين وجود، پسوريازيس کف سر مي تواند در برخي افراد به تنهايي نيز ايجاد شود. پسوريازيس کف سر معمولا نوعي از پسوريازيس پلاکي مزمن محسوب ميشود. مثل شوره شديد سر به نظر مي رسد. ممکن است کل سر تحت تاثير قرار گيرد يا ممکن است فقط چند تکه معدود وجود داشته باشد. اگر شديد باشد، در برخي افراد مي تواند به ريزش مو منجر شود.

 پسوريازيس معکوس (Flexural psoriasis): اين نيز نوعي پسوريازيس پلاکي مزمن است که در چين هاي پوست مثل زير بغل، کشاله ران، زير سينه ها و در چين و شکن هاي پوست ايجاد ميشوند. پوست مبتلا از لحاظ ظاهر کمي متفاوت با پسوريازيس پلاکي معمولي است. اين نيز قرمز و متورم است اما پوست نرم بوده و فلس هاي سفت را ندارد.

پسوريازيس چرکي

نوعي پسوريازيس است که فقط در کف دستان و کف پاها ايجاد ميشود. در اين شرايط گاهي پسوريازيس palmoplantar (کف دست وپا) نيز ناميده ميشود. در پوست مبتلا دانه هاي کوچک چرکي پر شده بامايع ايجاد ميشود. چرکها حاوي ميکروب (باکتري) و عفوني نيستند. پوست زير و اطراف دانه هاي چرکي اغلب حساس و قرمز رنگ است. پسوريازيس چرکي که فقط کف دستان و پاها را مبتلا مي کند دومين نوع شايع پسوريازيس است.

به ندرت نوعي از پسوريازيس چرکي مي تواند ديگر قسمتهاي بدن غير از کف دستان و پاها را نيز مبتلا نمايد. اين مدل که گسترده تر است نوع شديدتر پسوريازيس است و نياز به درمان فوري تحت نظارت يک متخصص پوست دارد.

پسوريازييس ناخن

حدود نيمي از افراد مبتلا به انواع پسوريازيس به پسوريازيس ناخن دست نيز مبتلا هستند. در برخي افراد ناخن هاي پا نيز درگير ميشوند. پسوريازيس ناخن ممکن است به تنهايي بدون بثورات پوستي ايجاد شود. در ناخن ها حفره هايي به اندازه سر سوزن (کنگره هاي ريز) ايجاد ميشود. گاهي ممکن است ناخن از بستر شل شود. ممکن است رنگ ناخن ها عوض شده و منطقه اطراف بسترناخن مي تواند نارنجي/زرد شود.

همچنين به مقاله مجزايي باعنوان "بيماري پسوريازيس ناخن" مراجعه نمائيد.

پسوريازيس قطره اي

عموما به دنبال گلو درد ايجاد شده توسط يک باکتري (ميکروب) به وجود مي آيد. پلاکهاي گرد/ بيضي پسوريازيس کوچک هستند (کوچکتر از يک سانتي متر- اندازه يک قطره) اما در قسمتهاي زيادي از بدن ظاهر ميشوند. پسوريازيس قطره اي اغلب چند هفته باقي مي ماند و سپس از بين مي رود. با اين وجود، در برخي از افراد ممکن است سه تا چهار ماه نيز باقي بماند. در بسياري از افراد، وقتي يک بار از بين رفت ديگر باز نمي گردد.

پسوريازيس اريترودرميک

نوعي پسوريازيس است که سبب اريتم گسترده (قرمزي) سطح وسيعي از پوست ميشود و دردناک است. پلاکهاي پسوريازيس قابل مشاهده نيستند چون با هم ترکيب شده اند. پوست قرمز و پوسته پوسته است و در هنگام لمس گرم است. فرد مبتلا به پسوريازيس اريترودرميک ممکن است تب داشته باشد. اين نوع پسوريازيس نادر است اما جدي بوده و نياز به درمان فوري و بستري شدن در بيمارستان دارد چون ممکن است در توايايي بدن براي کنترل دما اختلال ايجاد کرده وسبب دفع بيش از اندازه مايعات و پروتئين و آب زدايي بدن، نارسايي قلبي و بيماريهاي شديد شود.

پسوريازيس تا چه حد شايع است و چه کساني به آن مبتلا ميشوند؟

از هر 50 نفر حدودا يک نفر در مرحله اي از عمر خود دچار پسوريازيس ميشود که در سفيدپوستان شايع تر است. ممکن است براي بار اول در هر سني ايجاد شود اما در سنين بين 15 تا 30 سال يا بعد از 40 سال متداول تر است.

افراد مبتلا به پسوريازيس ممکن است سابقه خانوادگي از اين مشکل داشته باشند. همچنين در يک تحقيق گشترده مشخص شد که سيگاري ها (و افراد تا 20 سال بعد از ترک سيگار) در مقايسه با غير سيگاريها بيشتر در معرض پسوريازيس هستند. يک نظريه در اين رابطه اين است که سموم موجود در سيگار به قسمتهايي از سيستم ايمني که در پسوريازيس نقش دارند آسيب مي رساند.


علت پسوريازيس چست؟

پوست طبيعي از لايه هايي از سولوهاي پوست تشکيل شده است. لايه فوقاني سلولها (لايه شاخي شکل اپيدرم) مسطح بوده و تدريجا از بين مي روند. در زير آن (در لايه پايه اپيدرم) مرتبا سلولهاي جديد ساخته و با لايه از بين رفته جايگزين ميشوند. سلولها به تدريج از لايه پايه به لايه بالايي شاخي شکل منتقل ميشوند. براي هر سلول تقريبا 28 روز طول مي کشد که از لايه پايه گذشته و به لايه بالايي پوست رسيده و دوباره از بين برود. تصوير زير مقطع عرضي از پوست طبيعي را نشان مي دهد.

 


 

در افراد مبتلا به پسوريازيس اين روند جايگزيني، تند تر است. علت آن مشخص نيست. سلولهاي پوست بيشتري ساخته ميشوند که سبب انباشته شدن آنها در لايه فوقاني پوست ميشود. در اين صورت پلاکهاي فلس مانند روي پوست شکل مي گيرند يا در پسوريازيس کف سر، شوره هاي سر ايجاد ميشوند.

همچنين تغييراتي در رگهاي عرضه کننده مواد غذايي در پوست ايجاد ميشوند. مويرگها متسع شده و تعدادشان افزايش مي يابد. دليل قرمز شدن پوست زير تکه هاي پسوريازيس هم همين است. سلولهايي که در التهاب نقش دارند نيز تعدادشان افزايش مي يابد.

علت توليد بيش از اندازه سلول و التهاب پوست در پسوريازيس مشخص نيست. عوامل ژنتيکي به نظر تا حدي موثرند. از هر 10 نفر مبتلا به پسوريازيس سه نفر فردي مبتلا در خانواده خود دارند. همچنين ممکن است برخي عوامل محيطي (شايد يک ويروس) سبب تحريک ايجاد پسوريازيس در فردي شود که به لحاظ خانوادگي مستعد است. يک نظريه ديگر اين است که سيستم ايمني ممکن است به شيوه اي بيش فعال شده و سبب التهاب شود. براي يافتن علت دقيق اين بيماري تحقيقات ادامه دارد.

عوامل شدت دهنده

در اغلب مبتلايان به پسوريازيس، دليلي براي اوج گرفتن بيماري يافت نميشود. با اين وجود، احتمال اوج گرفتن پسوريازيس در برخي شرايط بيشتر است که عبارتند از:

استرس. اندازه گيري استرس کار و اثبات رابطه بين استرس و پسوريازيس کار مشکلي است. با اين وجود، تصور ميشود که استرس مي تواند در برخي افراد سبب تحريک پسوريازيس شود. شواهدي وجود دارد مبني بر اينکه درمان استرس در برخي افراد مبتلا به پسوريازيس مي تواند سودمند باشد.

عفونت ها. انواع خاصي از عفونتها مي تواند سبب شعله ور شدن پسوريازيس شود. مخصوصا، گلو دردي که به خاطر باکتري گونه اي استروپتوکوکوس ايجاد ميشود مي تواند سبب تحريک پسوريازيس قطره اي يا پسوريازيس پلاکي مزمن شود.

داروها. برخي داروها ممکن است سبب تحريک يا بدتر کردن پسوريازيس در برخي موارد شوند. داروهايي که گمان مي رود چنين تاثيري دارند عبارتند از: بتا بلوکرها (پروپرانول، اتانول و غيره)، داروهاي ضد مالاريا، ليتيوم، آرام بخش هاي ضد التهاب (ايبوپروفن، ناپروکسن، ديکلوفناک و غيره)، داروهاي بازدارنده آنزيم مبدل آنژيوتانسين ((ACE) و برخي آنتي بيوتيکها. در برخي موارد تا زماني که چند هفته يا چند ماه از اين داروها استفاده نشوند پسوريازيس تحريک نميشود.

سيگار کشيدن. همان طور که گفته شد، در برخي موارد سيگار کشيدن به تحريک و آغاز پسوريازيس کمک مي کند. سموم موجود در سيگار نيز پسوريازيس موجود را بدتر مي کند.

تروما. آسيب به پوست از جمله خاراندن بيش از اندازه مي تواند سبب ايجاد تکه هاي پسوريازيس شود. ايجاد پلاکهاي پسوريازيس در محل آسيب "واکنش کوبنر" ناميده ميشود.

نور خورشيد. اغلب مبتلايان به پسوريازيس مي گويند که نور خورشيد به نظر به تسکين پسوريازيس در آنها کمک مي کند. بسياري در مي يابند که در ماههاي تابستان مشکل کمتري با پسوريازيس دارند. با اين وجود، برخي ديگر برعکس متوجه شده اند که نور شديد خورشيد به نظر پسوريازيس را در آنها بدتر مي کند. يک آفتاب سوختگي شديد (که يک آسيب پوستي است) نيز مي تواند به اوج گرفتن پسوريازيس منجر شود.

تغييرات هورموني. پسوريازيس در زنان در طول بلوغ يا زمان عادت ماهانه تمايل به بدتر شدن دارد. در اين زمانها تغييراتي در هورمونهاي زنانه صورت مي گيرد. برخي زنان حامله مبتلا به پسوريازيس دريافته اند که علائم آنها در حاملگي بهبود مي يابد اما چند ماه بعد از زايمان دوباره اوج مي گيرد. دوباره تصور ميشود که اين به تغييرات هورموني ربط دارد.

الکل. نوشيدن مقدار زياد الکل همچنين سبب شعله ور شدن پسوريازيس در برخي از افراد ميشود.

آيا مشکلات ديگري در رابطه با پسوريازيس وجود دارد؟

در افراد مبتلا به پسوريازيس ايجاد برخي مشکلات ديگر متداول تر است. با اين وجود، صرفا اينکه مبتلا به پسوريازيس هستيد به اين معنا نيست که حتما به اين مشکلات مبتلا خواهيد شد. اين مشکلات عبارتند از:

مشکلات مفصلي. از هر 10 نفر مبتلا به پسوريازيس پلاکي مزمن حدودا يک يا دو نفر مبتلا به التهاب و درد در برخي مفاصل (آرتريت) نيز هستند که آرتريت‌ مرتبط‌ با پسوريازيس‌ ناميده ميشود. همه مفاصل را مي تواند تحت تاثير قرار دهد اما در مفاصل انگشتان دست و پا شايع تر است. علت آن هنوز مشخص نيست. اگر مبتلا به پسوريازيس بوده و درد و التهاب مفاصل داشتيد حتما به پزشک مراجعه کنيد.

بيماري التهابي روده. به نظر مي رسد رابطه اي بين پسوريازيس و بيماري التهابي روده ، مخصوصا بيماري کرون وجود دارد. تعدادي از افراد مبتلا به بيماري کرون به پسوريازيس نيز مبتلا هستند. در مقاله ديگري با عنوان "بيماري کرون" اطلاعات بيشتري ارائه شده است.

عوامل خطر براي بيماري قلبي عروقي. احتمال اين که افراد مبتلا به پسوريازيس برخي عوامل خطر براي ايجاد بيماري هاي قلبي عروقي (بيماري قلبي و سکته مغزي) مثل hyperlipidaemia (بالا بودن سطح کلسترول و چربي هاي ديگر در خون)، فشار خون بالا و ديابت را داشته باشند بيشتر است. اگر پسوريازيس در شما شديد باشد بيشتر از پسوريازيس خفيف در شما احتمال وجود اين فاکتورهاي خطر بيشتر است. اگر مبتلا به پسوريازيس هستيد براي صحبت در مورد عوامل خطر براي بيماري هاي قلبي عروقي و راههاي برخورد با آنها به پزشک عمومي يا يک پرستار مراجعه نمائيد. در مقاله مجزايي با عنوان "پيشگيري از بيماريهاي قلبي عروقي" جزئيات ارائه شده است.

چاقي مفرط. به نظر مي رسد پسوريازيس در افراد چاق بيشتر است.

برخي از افراد مبتلا به پسوريازيس ممکن است به خاطر مشکل پوستي خود مضطرب به نظر آمده و نسبت به بدن خود تصور منفي داشته باشند. ممکن است از فعاليتهاي خاصي مثل شنا به خاطر ترس از اينکه پوستشان را بقيه مردم مي بينند اجتناب کنند. ممکن است در روابط فردي شخص تاثير بگذارد. برخي افراد مبتلا به پسوريازيس دچار استرس و افسردگي ميشوند.

چگونه مي توان پسوريازيس را شناسايي کرد؟

پسوريازيس اغلب با ظاهر عمومي بثورات قابل تشخيص است. اغلب نياز به آزمايشي نيست. گاها، نمونه کوچکي از پوست برداشته شده و زير ميکروسکوپ بررسي ميشود تا شکي در مورد تشخيص وجود نداشته باشد.

درمان متداول براي پسوريازيس پلاکي مزمن چيست؟

براي پسوريازيس درماني واحد وجود ندارد. هدف از درمان از بين بردن بثورات تا حد ممکن است. با اين وجود، پسوريازيس ممکن است از هر چند وقت شعله ور شود، در طول زندگي ممکن است چندين بار مجبور به شروع درمان و قطع کردن آن شويد. گزينه هاي درماني مختلفي وجود دارد. چيزي با عنوان "بهترين درمان" که براي همه مناسب باشد وجود ندارد. درمان تجويز شده توسط پزشکتان به شدت، مکان و نوع پسوريازيس بستگي دارد. همچنين ممکن است درماني در فردي به خوبي عمل کرده ولي در ديگري تاثيري نداشته باشد. اگر اولين درمان خوب جواب نداد مي توان درمان ديگري را امتحان کرد.

بسياري از درمانها کرم يا پماد هستند. به عنوان يک قانون، براي بهترين نتيجه بايد کرمها و پمادها را درست مصرف کنيد. براي پاک شدن پلاکها اغلب چند هفته زمان لازم است. از نحوه استفاده از درمان مطمئن شويد. براي مثال، از برخي از آنها نبايد بر روي چين هاي پوست يا بر روي صورت يا بر روي پوست جراحت ديده استفاده کرد برخي نيز براي افراد باردار مناسب نيستند. اگر در مورد نحوه يا مدت زمان استفاده از دارويي مطمئن نيستيد حتما با يک پزشک يا داروساز يا پرستار مشورت نمائيد.

در زير خلاصه اي از درمانهاي متداولتر براي پسوريازيس پلاکي مزمن آورده شده است. اگر پسوريازيس خيلي جدي نباشد، درمان اغلب به صورتهاي موضعي آغاز ميشود يعني درمانهايي که مستقيما بر روي پوست استفاده ميشوند مثل پمادها و کرمها. اگر اين درمانها موفقيت آميز نبودند، براي درمانهايي مثل داروها و درمانهاي نوري به پزشک متخصص پوست ارجاع داده خواهيد شد.

اگر پسوريازيس داريد ترک کردن سيگار و همچنين کم کردن مصرف الکل مي تواند به شما کمک نمايد. به مقالات مجزايي با عنوانهاي " نکاتي براي کمک به ترک سيگار" و "پيشنهاداتي براي محدود کردن ايمن الکل" براي اطلاعات بيشتر مراجعه نمائيد. ورزش مرتب و رژيم غذايي سالم نيز سودمند هستند .دليلش اين است که همان طور که در بالا گفته شد، افراد مبتلا به پسوريازيس بيشتر در معرض بيماريهاي قلبي و سکته مغزي هستند. ورزش مرتب و رژيم غذايي سالم مي توانند از اين مشکلات پيشگيري نمايند.

توجه: درمانهاي انواع نامتداول تر پسوريازيس نيز مشابه همين است اما در اينجا به آنها پرداخته نشده است. پزشکتان مي تواند در اين زمينه پيشنهاداتي ارائه دهد.

عدم درمان يک گزينه است

برخي از افراد فقط چند تکه پسوريازيس دارند که خيلي هم بدظاهر نيست يا جايي نيست که جلب توجه نمايد. در چنين شرايطي، افراد تمايلي به درمان ندارند. اگر درماني در حال حاضر نمي خواهيد، ولي بعدها پسوريازيس تغيير کرده يا بدتر شد مي توانيد نظر خود را تغيير دهيد.

مرطوب کننده ها (نرم کننده ها)

به نرم کردن پوست سخت و پلاکها کمک مي کند. مي توانند سبب کم شدن خارش و پوسته پوسته شدن شوند. پمادها و کرمهاي مرطوب کننده با برندهاي مختلفي در بازار موجود هستند. يک مرطوب کننده در پسوريازيس خفيف ممکن است تنها چيزي باشد که مورد نياز است. همچنين مي توانيد از آن علاوه بر ديگر درمانها براي نرم و مرطوب نگه داشتن پوست استفاده نمائيد. آنها همچنين مي توانند به پيشگيري از خارش و کاهش ترک خوردن پوست و پيشيگري از پوسته شدن کمک نمايد. استفاده از يک مرطوب کننده سبب تاثيرگذاري بهتر درمانهاي ديگر ميشود. با اين وجود، اول نرم کننده را استفاده کنيد، بگذاريد خوب جذب پوست شود و بعد درمانهاي ديگر را استفاده نمائيد.

همچنين از مرطوب کننده ها مي توان به جاي صابون استفاده کرد. وقتي از نرم کننده ها در حمام استفاده مي کنيد مراقب باشيد چون آنها سطوح را لغزنده مي کنند.

درمان با ويتامين D با داروهايي مثل کلسي پوتريول، کلسي تريول و تاكالسيتول

از اينها به صورت متداول استفاده ميشود و اغلب خوب هم جواب مي دهند. به نظر با آرام کردن سرعت تقسيم سلولها عمل مي کنند. به صورت پماد، کرم يا لوسيون موجود بوده و استفاده از آنها راحت است و کثيف کاري کمتري دارند و بوي آنها نسبت به کرمها و پمادهاي کول تار يا ديترانول کمتر است (به زير مراجعه نمائيد).

با اين وجود، در برخي مي توانند سبب خارشهاي پوستي شوند. کلسي پوتريول نوعي لوسيون براي کف سر دارد که از آن مي توان براي پسوريازيس سر استفاده کرد.

از درمانهاي ويتامين D گاها در ترکيب با درمانهاي ، اگر درمانهاي ديگر کافي نباشد، ديگر براي پسوريازيس استفاده ميشود. براي مثال، گاها از يک پماد حاوي کلسي پوتريول و يک استروئيد استفاده ميشود.

اگر قصد بارداري داريد يا در حال حاضر باردار هستيد يا شير مي دهيد، درمانهاي ويتامين D فقط زماني تجويز ميشوند که مزايا بر ريسک آنها بچربد. اگر در چنين شرايطي هستيد براي درمانهاي ويتامين D با پزشک خود مشورت کنيد.

کلسي پوتريول ممکن است حساسيت پوستي ايجاد کند که به خارش و قرمزي حدود 1 تا 5 سانت منجر ميشود. هر گونه آزردگي پوستي معمولا از بين مي رود اما گاهي ممکن است وقفه اي در درمان نياز باشد. گاها، به خاطر آزردگي پوستي مجبور به توقف درمان ميشوند. به خاطر ريسک آزردگي پوستي نبايد از کلسي پوتريول بر  روي صورت و چين هاي پوست (مثل روي آرنج، زيربغل، پشت زانوها، کشاله رانها و غيره) استفاده کرد.

عموما، کلسي پوتريول بي خطر فرض ميشود به شرط اينکه از دستورالعمل سازنده پيروي نمائيد. نبايد از دوز گفته شده در دستورالعمل بيشتر استفاده نمائيد. به عبارتي:

  • 100گرم کرم يا پماد در هر هفته براي بزرگسالان
  • 75 گرم در هر هفته براي کودکان بالاي 12 سال
  • 50 گرم در هفته براي کودکان بين 6 تا 12 سال
  • براي کف سر، نبايد بيش از 60 ميلي ليتر در هفته از لوسيون استفاده شود.

 

اما توجه داشته باشيد که اگر از پماد يا کرم کلسي پوتريول براي بدن و از لوسيون آن براي سر خود استفاده مي کنيد بايد اين نکته را در نظر داشته باشيد که در چنين شرايطي حداکثر ميزان مورد نياز بايد کمتر از ميزان گفته شده در بالا باشد. بايد از دستورالعمل پزشک خود پيروي کنيد.

اگر از يک مرطوب کننده (نرم کننده) براي پوست خود استفاده مي کنيد، بايد اول از آن استفاده شود سپس 30 دقيقه صبر کرد و سپس از کلسي پوتريول يا ديگر آنولوگهاي حاوي ويتامين D استفاده کرد.

بايد بعد از استفاده از کلسي پوتريول دستهاي خود را بشوييد. با اين کار از تماس غيرعمد پماد يا کرم به ديگر قسمتهاي بدن اجتناب ميشود.

پمادهاي کلسي تريول يا تاكالسيتول حاوي آنالوگهاي ويتامين D متفاوت با کلسي پوتريول هستند. يک مزيت کلسي تريول و تاکالسيتول اين است که نسبت به کلسي پوتريول در پوست آزردگي کمتري ايجاد مي کنند. بنابراين، به توصيه پزشک مي توانند براي استفاده بر روي صورت و چين هاي بدن نيز مناسب باشند. نبايد بيش از 30 گرم پماد کلسي تريول در روز استفاده کنيد و نبايد در هر روز براي سطحي بيش از يک سوم بدن استفاده شود. نبايد بيش از 10 گرم پماد تاکالسيتول در روز استفاده نمائيد.

کرمها يا پمادهاي استروئيدي

اين ها درمانهاي رايج ديگري هستند که با کاهش التهاب عمل مي کنند. استفاده از آنها آسان است و براي قسمتهاي حساس مثل کف سر و صورت مي تواند درمان خوبي باشد. با اين وجود، يک مشکل استروئيد اين است که در برخي موارد، به محض توقف استفاده از کرم يا پماد، پسوريازيس با شدت بيشتري باز مي گردد. همچنين، استفاده بلند مدت مي تواند عوارض جانبي داشته باشد مخصوصا در محلولهاي قوي تر.

بنابراين، اگر از يک استروئيد استفاده مي کنيد، پزشک ممکن است براي مدت کوتاهي آن را تجويز نمايد (چند هفته يا بيشتر و براي استروئيد قوي تر مدت زمان کمتر)، يا به صورت متناوب توصيه شود. به عنوان يک قانون، نبايد از کرم يا پمادهاي استروئيدي براي بيش از 4 هفته بدون وقفه بدون بررسي پزشک استفاده کرد. لوسيون هاي استروئيدي براي زمان اوج گيري پسوريازيس کف سر موثر هستند. فقط پمادها يا کرمهاي ملايم تر اتسروئيدي بايد براي صورت يا پسوريازيس در چين و شکنهاي پوست استفاده شود.

مشتقات کول تار

سالهاي بسياري است که از آنها براي درمان پسوريازيس استفاده ميشود. نحوه عملکرد آنها مشخص نيست. احتمالا توليد سلولهاي پوستي را کاهش مي دهند. همچنين به نظر التهاب را کاهش داده و قابليت جلوگيري از پوسته پوسته شدن را دارند. استفاده از مشتقات سنتي کول تار دردسر زيادي داشت اما فرمولهاي جديد خوشايندتر هستند. کرمها، پمادها، لوسيون ها، خمير ها، درمانهاي کف سر، افزودني هاي حمام و شامپو ها حاوي کول تار براي درمان پسوريازيس موجود هستند.

به عنوان يک قانون، نبايد از کرمها يا ديگر مشتقات کول تار براي درمان بر روي چين و چروکهاي پوست (مثل روي آرنج ها، پشت زانوها، کشاله ران، زيربغل و غيره) استفاده کرد. با اين وجود، مي توان از برخي کرمهاي ملايم تر براي صورت و چين و شکن هاي پوست استفاده کرد که پزشکتان مي تواند تجويز نمايد. براي ناحيه تناسلي نيز پزشک بايد تشخيص دهد که مي توان از آنها استفاده کرد يا خير.

مشتقات کول تار ممکن است بوي بدي داشته باشند و بر روي لباسها لکه ايجاد نمايند. در برخي افراد مي تواند سبب آزار پوستي شده و پوست  در زمان استفاده از آنها به نور حساس تر شود. از آنها نبايد در سه ماهه اول بارداري استفاده کرد. با اين وجود، در ماههاي بعدي بارداري و در زمان شيردهي استفاده از آنها مانعي ندارد.

ديترانول

سالهاي بسياري است که از آن براي درمان پسوريازيس استفاده ميشود. در اغلب موارد استفاده روزانه از ديترانول نهايتا منجر به از بين رفتن پلاکها ميشود. با اين وجود، ديترانول سبب آسيب پوست طبيعي ميشود. بنابراين از آن بايد با احتياط فقط بر روي پلاکها استفاده نمائيد. براي کاهش احتمال آزار پوست، اول معمولا از اين دارو با قدرت پايين استفاده ميشود و بعد از چند هفته به تدريج از داروهاي قوي تر اسفاده ميشود.

درمان ديترانول کوتاه مدت رايج است که به صورت قرار دادن 5 تا 60 دقيقه مشتقات ديترانول با قدرت بالا بر روي پلاکها در هر روز و سپس شستن آن ميشود. ديترانول بر روي پوست، مو، لباسها، رختخوابها و حمام و غيره لکه ايجاد مي کند و نبايد از آنها براي صورت استفاده کنيد مگر به تشخيص يک متخصص پوست.

در زمان استفاده از ديترانول، بايد به دقت از دستورالعمل پزشکتان و همچنين دستوالعمل موجود در پاکت دارو پيروي کنيد. همچنين درمان را ادامه دهيد چون اغلب براي موفقيت چند هفته زمان لازم است. اين دستورالعملها مي تواند شامل موارد زير باشد:

استفاده از دستکشهاي پلاستيکي يکبار مصرف در زمان استفاده از پمادها يا کرمهاي ديترانول. شستن دستها بعد از استفاده از آن.

فقط بر روي پلاکهاي پسوريازيس استفاده شود. از استفاده از آن بر روي پوست طبيعي اجتناب شود. براي کرمها، مقدار کمي از آن بماليد و کرم اضافه را پاک کنيد. اگر دچار آزار چشم شديد، آ ن را با دقت با آب بشوييد و اگر ادامه داشت به پزشک مراجعه نمائيد.

به همان مدت تجويز شده توسط پزشک کرم يا پماد را بر روي پوست قرار دهيد. براي درمان با تماس کوتاه مدت، اين زمان مي تواند 5 تا 60 دقيقه باشد. سپس آن را بشويييد. توجه: کرمهاي حاوي ديترانول راحت تر از پمادهاي آن شسته ميشوند.

در زمان شستشو از آب سرد (زير 30 درجه) بدون صابون يا مواد شوينده استفاده کنيد. آب داغ يا صابون سبب لک شدن بيشتر پوست ميشوند. بعد از شسته شدن کرم يا پماد مي توانيد از آب گرم يا صابون براي شستن خود استفاده کنيد.

اسيد ساليسيليک (Salicylic acid)

اغلب در ترکيب با ديگر درمانها مثل کول تار و کرمهاي استروئيدي استفاد ميشود. پوسته هاي پسوريازيس در بدن يا کف سر را از بين مي برد. اگر اين پوسته ها اول با اسيد ساليسيليک برداشته شوند داروهاي ديگر بهتر عمل مي کنند. مي توان از آن به عنوان يک درمان بلند مدت استفاده کرد. با اين وجود، در برخي افراد مي تواند ايجاد آزار پوستي نمايد. اگر حساسيت داريد يا از آسپرين استفاده مي کنيد نبايد از اين دارو استفاده نمائيد.

تازاروتن (Tazarotene)

اين نيز کرم ديگري است که گاها استفاده ميشود. حاوي ويتامين A است. از عوارض جانبي متداول آن آزردگي پوست طبيعي در اطراف پسوريازيس است. با استفاده مقدار کمي از ان بر روي پلاکها و اجتناب از برخورد آن با پوست طبيعي مي توان مانع ازاين عارضه شد. اگر باردار هستيد نبايد از اين درمان استفاده کنيد چون امکان آسيب رسيدن به کودک در حال رشد وجود دارد. در طول شيردهي نيز نبايد از آن استفاده کرد.

براي پسوريازيس کف سر

يک شامپو حاوي کول تار اغلب اول امتحان ميشود و معمولا هم خوب جواب مي دهد. در برخي شامپوها ها کول تار با اسيد ساليسيليک يا روغن نارگيل با پماد ساليسيليک، يکي از ترکيبات استروئيدي يا کلسي پوتريول کف سر يا چند تا از اينها ترکيب ميشوند.

اگر پسوريازيس کف سر داريد شايد بهتر باشد لباسهاي رنگ روشن بپوشيد تا ريزش پوسته ها از سر  راحت تر قابل مشاهده باشد. همچنين مي توانيد با آرايشگر خود در مورد عوض کردن مدل موي خود صحبت کنيد تا پسوريازيس تا حد ممکن پوشيده باقي بماند. موهاي خود را آرام بشوييد. درمانهاي کف سر ممکن است سبب لکه شدن بالشها و روبالشي هاي شما شوند. بنابراين شايد بهتر باشد بالش خود را با يک روبالشي قديمي بپوشانيد.

ترکيبات

در برخي داروها از ترکيبي از داروهاي ذکر شده در بالا استفاده شده است. براي مثال، ممکن است زماني که کلسي پوتريول به تنهايي جواب ندهد از ترکيب آن با استروئيد استفاده شود. همان طور که گفته شد، استفاده بلند مدت از استروئيد عاقلانه نيست. بنابراين، يک استراتژي که اغلب استفاده ميشود کلسي پوترويل در ترکيب با استروئيد براي مصرف 4 هفته به جاي کلسي پوتريول به تنهايي براي همين مدت است.

گاها از ترکيبات کول تار و استروئيد استفاده ميشود. استفاده همزمان از داروهاي حاوي ويتامين  D و استروئيد مي تواند موثرتر از استفاده به تنهايي از هر يک از آنها براي برخي از افراد باشد. گاها از استراتژي هاي درمان چرخشي استفاده ميشود. براي مثال، استفاده از استروئيد براي چندهفته و به دنبال آن دوره اي از ديترانول.

درمانهاي کف سر اغلب به صورت ترکيبي از استروئيدها، کول تار و اسيد ساليسيليک است.

درمانهاي ديگر

اگر پسوريازيس شديد داريد نياز به درمان در بيمارستان داريد. فوتوتراپي (نوردرماني) يکي از درمانهايي است که مي توان استفاده کرد که شامل درمان با نور ماوراي بنفش B (UVB) ميشود. نوع ديگر نور درماني PUVA ناميده ميشود- که به صورت استفاده از نور ماوراي بنفش و پسورالن در اشعه A ميشود.

گاهي براي افراد مبتلا به پوسريازيس شديد دوره اي ازدرمان فشرده از پمادها يا کرمهاي تجويز شده در بالا تجويز ميشود اما با قدرتهاي بالاتر و لباسهاي خاص.

اگر پسوريازيس قوي باشد و درمانهاي بالا نتوانست کمکي بکند سپس ممکن است از داروي قوي که بتواند التهاب را مهار کند استفاده شود. براي مثال، methotrexate, ciclosporin, acitretin, infliximab, etanercept, efalizumab, ustekinumab و adalimumab. اين داروها برخي عوارض جدي دارند بنابراين فقط با توصيه پزشک متخصص بايد استفاده شوند.

دورنماي پسوريازيس چگونه است؟

پسوريازيس بر افراد مختلف به شيوه هاي متفاوتي تاثير مي گذارد. در کل، پسوريازيس پلاکي يک بيماري مزمن (پايدار) است که از هر چند وقت اوج مي گيرد و مي آيد و از بين مي رود. با اين وجود، برخي مطالعات نشان داده اند که، در طول زمان، از هر 3 نفر در يک نفر پسوريازيس پلاکي زماني کاملا از بين مي رود. برخي از افراد سالها از شر پسوريازيس خلاص بوده اند ولي دوباره شعله ور شده است.

همان طور که در بالا گفته شد، پسوريازيس قطره اي که تداول کمتري دارد، معمولا بعد از چند ماه کاملا از بين مي رود. اما اگر، دوره هاي تکرار شونده پسوريازيس قطره اي داريد، احتمال ايجاد پسوريازيس پلاکي در سالهاي بعد در شما بيشتر است.



گروه: مطالب عمومي | تاريخ انتشار: 1394/04/27

© کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به داروخانه شبانه روزی پاستور می باشد. | طراحی و اجرا توسط حماسه ها